Ortaöğretim başarı ve Ağırlıklı Ortaöğretim başarı puanları nasıl hesaplanır ?
ÖÄŸrenci Seçme ve YerleÅŸtirme Sisteminde, adayların yerleÅŸtirme puanlarının hesaplanmasında kullanılan OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanları iki aÅŸamada hesaplanır.

         1. AÅŸamada: ÖSYS’ye baÅŸvuran her aday için, adayın okulu, bitirme yılı ve diploma notu dikkate alınarak Orta ÖÄŸretim BaÅŸarı Puanı (OBP) olarak adlandırılan bir puan hesaplanır.

         2. AÅŸamada ise, adayların OBP’leri  mezun oldukları okulların ÖSS baÅŸarıları ile ağırlıklandırılarak her aday için Sözel, Sayısal ve EÅŸit Ağırlıklı olmak üzere 3 Ağırlıklı OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanı (AOBP-SÖZ, AOBP-SAY ve AOBP-EA) hesaplanır.

 

A.     ORTAÖÄžRETÄ°M BAÅžARI PUANININ (OBP) HESAPLANMASI       

 

A.1) OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanı (OBP) her aday için mezun olduÄŸu okul, mezun olduÄŸu yıl ve diploma notu ile mezun olduÄŸu okulun ilgili yıla iliÅŸkin Diploma Notu Ä°statistikleri kullanılarak hesaplanır. OBP’lerin  hesaplandığı dönemde mezun durumda olmayan adaylar için diploma notu yerine not ortalaması kullanılır.

A.2) Okulların Diploma Notu İstatistikleri:

Okulların Diploma Notu  Ä°statistikleri her okul için, her yıl  ayrı ayrı hesaplanır. Bir okulun bir yıla iliÅŸkin Diploma Notu Ä°statistikleri hesaplanırken okulun o yıl son sınıfında okuyan öÄŸrenciler dikkate alınır. Okul Diploma Notu Ä°statistiklerinin hesaplanmasında son sınıf öÄŸrencilerinden mezun durumda olanların diploma notları, mezun durumda olmayanların ise diploma notuna benzer biçimde hesaplanan not ortalamaları kullanılır. Okul Diploma Notu Ä°statistiklerinin hesaplanmasında ÖSYS’ye baÅŸvuran adaylar yanında, ÖSYS’ye baÅŸvurmayan adayların diploma notu ya da not ortalamaları da dikkate alınır. Yönergenin sonraki kesimlerinde adayların diploma notları ile diploma notu gibi hesaplanmış not ortalamaları kısaca “diploma notu” diye nitelenecektir.

Not : Okulların Diploma Notu Ä°statistikleri; son sınıf öÄŸrenci sayısı beÅŸten az , ortalaması sıfır veya standart sapması birden küçük(yüzlü not sisteminde) olması halinde belirlenmez. Bu durumda okulun deÄŸerleri, var ise eski yıllardaki deÄŸerinden  yok ise Türkiye ortalamalarından çekilir.

 

A.2.1) Okul Diploma Notu İstatistiklerinin Hesaplanmasında kullanılan değişkenler

N           Okuldaki son sınıf öÄŸrencilerinin (öÄŸrenim durumu = 1) sayısı

xort        Diploma notlarının ortalaması

σ            Diploma notlarının standart sapması

xm         En küçük diploma notu

x1          En büyük diploma notu

N1         En büyük diploma notuna sahip aday sayısı

m          Diploma notların alt sınırı : m = max (xm , xort – 3σ)  

M1         Diploma notların üst sınırı:

              M1 = min (x1 , xort + 3σ) + ∆1      

                  ∆1  = (N1 – 1) / N * σ

x2            Varsa, x1 in altında en az 4 adayın sahip olduÄŸu ilk diploma notu

                (yoksa x2 = x1 , M2 = M1 , x3 = x1 , ve M3 = M1)

N2         Varsa x2 notuna sahip aday sayısı (N2 ≥ 4 ; x2 yoksa N2 = 0)

M2       Varsa  x2 ve altındaki notlar için üst sınır:

             M2 = max[M1, M1 – (x1 – x2) + ∆2]

               ∆2   = (N2– 1) / N * σ

x3            Varsa, x2 nin altıda en az 8 adayın sahip olduÄŸu ilk diploma notu

                ( yoksa x3 = x2  ve  M3 = M2)

N3        Varsa x3 notuna sahip aday sayısı (N3 ≥ 8 ; x3 yoksa N3 = 0)

M3      Varsa  x3 ve altındaki notlar için üst sınır:

                   M3 = max [M2, M1 – (x1 – x3) + ∆3]

                       ∆3  = (N3 – 1) / N * σ

 

A.2.2) Okul Diploma Notu İstatistikleri Hesaplama Algoritması:

a) Yüzlü not sisteminde 50’nin altındaki diploma notlarını 50 yaparak  N, xort ve σ deÄŸerlerini hesapla.

b) Hesaplanan xort ve σ deÄŸerlerine göre:

varsa (xort – 4 σ)’dan küçük diploma notlarını (xort – 4 σ) sayarak,

varsa (xort + 4 σ)’dan büyük diploma notlarını da (xort + 4 σ) sayarak

        xort ve σ deÄŸerlerini yeniden hesapla.

c) xm, x1 , N1 , m , M1 , x2 , N2 , M2 , x3 , N3 , M3 deÄŸerlerini hesapla.

 xm = min (diploma notları)

x1  =  max (diploma notları)

m = max (xm , xort – 3σ)

M1 = min (x1 , xort + 3σ) + ∆1         

∆1  = (N1–1) / N * σ

 

x1’in altında en az 4 adayın sahip olduÄŸu bir not (x2) varsa

                  N2 : x2 notuna sahip aday sayısı (N2 ≥ 4)

                        M2 = max[M1, M1 – (x1 – x2) + ∆2]     

      ∆2 = (N2 –1) / N * σ

              yoksa

                        x2 = x1 

     N2 = 0

     M2 = M1

     x3 = x1 ,

     N3 = 0

     M3 = M1

x2’in altında en az 8 adayın sahip olduÄŸu bir not (x3) varsa

                  N3 : x3 notuna sahip aday sayısı (N3 ≥ 8)

                        M3 = max[M2, M1 – (x1 – x3) + ∆3]     

     ∆3  = (N3–1) / N * σ

                    yoksa

                        x3 = x2

     N3 = 0

     M3 = M2

d) Yüzlü not sisteminde 50’nin altında olup 50 yapılan diploma notlarını eski deÄŸerlerine döndür.

 

A.3) Adayların OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanlarının Hesaplanması:

 Her adayın OBP’si adayın diploma notu (x) ile adayın mezun olduÄŸu okulun, adayın mezun olduÄŸu yıla

 iliÅŸkin Diploma Notu Ä°statistikleri kullanılarak aÅŸağıdaki algoritmaya göre hesaplanır:

a)    eÄŸer x ≤ x3 ise M = M3

            deÄŸilse eÄŸer x ≤ x2 ise M = M2

                                  deÄŸilse M = M1

           olarak hesapla.

b) OBP = 100 – (M – x) / (M – m) * 50

c)   eÄŸer OBP > 100 ise OBP = 100 yapılır

d)   eÄŸer OBP < 50 ise OBP = 50 yapılır

 

 

B. AÄžIRLIKLI ORTAÖÄžRETÄ°M BAÅžARI PUANLARININ HESAPLANMASI

 

B.1) OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanları, ortaöÄŸretim kurumlarının ilgili yıldaki ÖÄŸrenci Seçme Sınavı (ÖSS) puan ortalamalarına göre ağırlıklandırılacak ve her aday için Sözel, Sayısal ve EÅŸit Ağırlıklı olmak üzere 3 Ağırlıklı OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanı (AOBP-SÖZ; AOBP-SAY ve AOBP-EA) hesaplanacaktır.

B2) YükseköÄŸretim programlarına yerleÅŸtirmede kullanılan YÖSS puanları ile ek puanların hesaplanmasında Ağırlıklı OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanları kullanılacaktır.

B3) Ağırlıklı OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanları hesaplanırken adayın OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanı (OBP) ile, okulun adayın mezun olduÄŸu yıla iliÅŸkin ÖSS Ä°statistikleri kullanılacaktır. EÄŸer bir okul için, aday sayısı ÖSS istatistiklerinin elde edilmesi için yeterli deÄŸilse yada yeterli dağılım bulunmuyorsa, bu okullar için ağırlıklandırma iÅŸlemleri ÖSYM Yürütme Kurulunun vereceÄŸi kararlar doÄŸrultusunda yürütülecektir.

B4) Okul ÖSS Ä°statistiklerinin Hesaplanması

       Her yıl her okul için Sözel, Sayısal ve EÅŸit ağırlıklı puan türlerinin her biri için aÅŸağıdaki ÖSS istatistikleri oluÅŸturulur:

           X : Bir okulun son sınıf düzeyindeki öÄŸrencilerinin ÖSS puanlarının ortalaması.

      ÖSS puan ortalaması hesaplanırken 2005 ve öncesi için ÖSS-SÖZ, ÖSS-SAY ve ÖSS-EA notları; 2006 ve sonrası için de ÖSS-SÖZ-1, ÖSS-SAY-1 ve ÖSS-EA-1 notları kullanılır.

       A : Okul ortalamalarının (X lerin) 100 – 200 arası notlara dönüÅŸtürülmesi ile elde edilen notlar:

      A = 100 + 100 * (X – Xmin) / (Xmax – Xmin)

       Xmax : ÖSS’deki en büyük puan ortalaması

       Mmin : ÖSS’deki en küçük puan ortalaması

 Yukarıdaki formüllerin uygulanması ile her okul için Sayısal, Sözel ve EÅŸit Ağırlıklı olmak üzere üç ÖSS

puan ortalaması (A değeri) hesaplanacaktır.

 

Not: Okulların geçerli yılda ÖSS puan ortalamalarının hesaplanabilmesi için ÖSS’ye baÅŸvuran son sınıf öÄŸrenci sayılarının(öÄŸrenim durumu 1 olan)  5 ve 5’ten fazla olması ve ÖSS-SÖZ-1, ÖSS-SAY-1 ve ÖSS-EA-1 puanlarının sıfırdan büyük olması gerekmektedir. Aksi durumda okulun deÄŸerleri var ise eski yıllarda ki deÄŸerlerinden, yoksa mevcut yıldaki Türkiye deÄŸerlerinden çekilir.

 

B5. Adayların Ağırlıklı OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanlarını Hesaplama Algoritması

Adayların Ağırlıklı OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanları (AOBP-SÖZ, AOBP-SAY, AOBP-EA), adayların

OrtaöÄŸretim BaÅŸarı Puanları (OBP) ile okulların ÖSS Ä°statistikleri (A deÄŸerleri) kullanılarak aÅŸağıdaki

formüle göre hesaplanır:                        
                                     

 

   Bu formülün kullanılmasıyla her okulda öÄŸrencilerin OBP’leri okulun ortalamasına göre ağırlıklandırılarak

   yükseltilecek ve AOBP’ler elde edilecektir (AOBP ≥ OBP).